Quy trình nuôi cá kèo cơ bản

Chuẩn bị ao nuôi

• Diện tích và vị trí: Ao nuôi nên có diện tích từ 1.000 - 5.000 m², nằm ở vùng có nguồn nước dồi dào, cấp thoát nước thuận lợi.

• Cải tạo ao: Rút cạn nước, sên vét bùn đáy, đầm nén kỹ và lấp các hang hốc quanh bờ để tránh cá trốn thoát, vì cá kèo có tập tính đào hang chúi bùn.

• Bón vôi và phơi đáy: Sử dụng vôi bột (CaCO₃) với liều lượng 10 - 15 kg/100m² rải đều khắp mặt đáy và bờ ao để diệt khuẩn, hạ phèn. Phơi nắng đáy ao từ 3 - 5 ngày cho nứt nẻ chân chim.

• Cấp nước và gây màu: Lấy nước vào ao qua lưới lọc (dày) để ngăn cá tạp và địch hại. Bón phân hữu cơ ủ hoai hoặc phân vô cơ (NPK) để gây màu nước, tạo nguồn thức ăn tự nhiên (tảo, sinh vật phù du) trước khi thả cá. Mực nước ao lý tưởng là từ 1,2 - 1,5m. Độ mặn thích hợp dao động từ 10 - 15‰.

Chọn và thả giống

• Tiêu chuẩn giống: Chọn cá giống khỏe mạnh, bơi lội nhanh nhẹn, bám sát thành chậu, màu sắc tươi sáng, kích cỡ đồng đều và không bị sây sát hay mất nhớt.

• Mật độ thả: Trong mô hình nuôi bán thâm canh hoặc thâm canh, mật độ thả dao động từ 30 - 50 con/m². Nếu có hệ thống quạt nước tốt và giàu kinh nghiệm quản lý, có thể thả ở mức 70 - 100 con/m².

• Kỹ thuật thả: Thời điểm thả tốt nhất là sáng sớm hoặc chiều mát. Tránh thả lúc trời nắng gắt. Cần ngâm bao chứa cá giống xuống ao khoảng 15 - 20 phút để cân bằng nhiệt độ môi trường trước khi mở miệng bao cho cá tự bơi ra ngoài.

Quản lý thức ăn

• Loại thức ăn: Cá kèo là loài ăn tạp. Trong nuôi công nghiệp, thức ăn chủ yếu là thức ăn viên (dạng chìm hoặc nổi) có hàm lượng đạm từ 25 - 30%. Có thể kết hợp cá tạp xay nhuyễn trộn với cám, bột đậu nành.

• Khẩu phần ăn: Cho ăn 2 lần/ngày vào buổi sáng sớm (6-7h) và chiều mát (16-17h). Lượng thức ăn hàng ngày bằng 3 - 5% tổng trọng lượng thân cá trong ao.

• Cách cho ăn: Rải đều thức ăn quanh ao. Người nuôi cần thường xuyên sử dụng sàng ăn (nhó) để kiểm tra mức độ tiêu thụ, qua đó điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp, tránh dư thừa làm ô nhiễm mùn bã đáy ao.

Chăm sóc và môi trường nước

• Thay nước: Định kỳ thay khoảng 20 - 30% lượng nước trong ao mỗi 10 - 15 ngày/lần, theo chu kỳ con nước thủy triều. Việc thay nước giúp kích thích cá hoạt động, lột xác, ăn khỏe và duy trì chất lượng nước trong sạch.

• Thông số kỹ thuật: Duy trì độ pH ở mức 7.5 - 8.5; hàm lượng oxy hòa tan (DO) luôn > 4 mg/l. Bật quạt nước vào ban đêm, lúc sáng sớm hoặc những ngày thời tiết âm u.

• Xử lý sinh học: Định kỳ 10 -15 ngày/lần sử dụng các loại chế phẩm sinh học (men vi sinh) rải xuống ao để phân hủy lớp mùn bã hữu cơ, phân cá tích tụ ở đáy, hạn chế khí độc (NH₃, H₂S).

Phòng bệnh và thu hoạch

• Phòng bệnh: Chủ động trộn thêm Vitamin C và men tiêu hóa vào thức ăn định kỳ để tăng cường sức đề kháng và bảo vệ đường ruột cho cá. Các bệnh thường gặp gồm bệnh lở loét, tuột vảy, trắng đuôi, và đỏ miệng. Nếu phát hiện cá có biểu hiện bơi lờ đờ, tách đàn, cần xét nghiệm mẫu bệnh phẩm và điều trị bằng thuốc thủy sản chuyên dụng.

• Thu hoạch: Cá kèo tăng trưởng khá nhanh. Sau thời gian nuôi từ 5 - 6 tháng, khi cá đạt kích cỡ thương phẩm (khoảng 30 - 40 con/kg), tiến hành thu hoạch. Có thể thu tỉa bằng lưới kéo trước. Để thu hoạch triệt để, cần tháo nước từ từ vào ban đêm để cá gom xuống mương, kết hợp dùng lưới vây để bắt sạch vì cá kèo hay chui rúc sâu dưới lớp bùn non.