ទប់ស្កាត់ជំងឺ "រលាកស្បែក" ដំបៅលើអន្ទង់
ការកើតដំបៅលើស្បែក គឺជាបញ្ហាសុខភាពដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយដែលជះឥទ្ធិពលដល់របរកសិកម្មចិញ្ចឹមអន្ទង់ ដែលមិនត្រឹមតែបណ្តាលឱ្យខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកាត់បន្ថយគុណភាព និងបរិមាណអន្ទង់ចិញ្ចឹមយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។ ការយល់ដឹងលម្អិតអំពីរោគសញ្ញានេះ នឹងជួយឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមមានវិធានការបង្ការ និងព្យាបាលកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
មូលហេតុបង្កជំងឺ
ជំងឺរលាកស្បែកលើអន្ទង់ច្រើនតែកើតឡើងដោយសារបាក់តេរី ជាពិសេសគឺបាក់តេរី Aeromonas hydrophila ដែលជាប្រភេទបាក់តេរីឱកាសនិយមយ៉ាងពេញនិយមនៅក្នុងបរិស្ថានទឹកសាប។ ពួកវាមានសមត្ថភាពបង្កជំងឺខ្ពស់នៅពេលដែលលក្ខខណ្ឌចិញ្ចឹមមិនធានា ដូចជាទឹកមានការបំពុល ដង់ស៊ីតេចិញ្ចឹមក្រាស់ពេក ឬនៅពេលអន្ទង់កំពុងរងសម្ពាធស្ត្រេស។
បាក់តេរីនេះអាចជ្រៀតចូលទៅក្នុងខ្លួនអន្ទង់តាមរយៈស្នាមរបួសតូចៗលើស្បែក ស្រកី ឬតាមផ្លូវរំលាយអាហារ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការរលាកឆ្លងមេរោគ និងបង្កើតជាដំបៅជ្រៅនៅកន្លែងនោះ។ ជាពិសេសគឺស្នាមរបួសរបស់អន្ទង់ក្នុងដំណើរការចាប់ ផ្ទេរពូជ ឬដោយសារការប៉ះទង្គិចគ្នា និងប៉ះនឹងវត្ថុរឹងនៅក្នុងអាងចិញ្ចឹម។ ស្នាមរបួសទាំងនេះក្លាយជា "ច្រកទ្វារ" ដ៏ងាយស្រួលសម្រាប់បាក់តេរីជ្រៀតចូល និងបង្កជាជំងឺរលាកស្បែកដំបៅ។
រោគសញ្ញា
ស្នាមដំបៅ និងរលាកក្រហម៖ ងាយសម្គាល់បំផុតគឺស្នាមដំបៅលើស្បែក ដែលច្រើនតែអមដោយការរលាកក្រហមនៅជុំវិញតំបន់រងការខូចខាត។ ស្នាមដំបៅអាចរាលដាលធំ និងជ្រៅ ប្រសិនបើមិនត្រូវបានព្យាបាលទាន់ពេល។
ហើមប៉ោង និងបញ្ចេញទឹករំអិល៖ ក្នុងដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ តំបន់ស្បែកដែលរងផលប៉ះពាល់អាចហើមប៉ោង និងបញ្ចេញទឹករំអិលខាប់។
ហែលព្រងើយៗ ឬបាត់បង់លំនឹង៖ អន្ទង់ដែលកើតជំងឺរលាកស្បែកច្រើនតែមានការប្រែប្រួលមិនប្រក្រតីនៃឥរិយាបថហែលទឹក ដោយសារតែអារម្មណ៍មិនស្រួលខ្លួន និងឈឺចាប់។
ស៊ីចំណីខ្សោយ ឬអត់ស៊ីចំណី៖ អន្ទង់ឈឺច្រើនតែស៊ីចំណីតិច ឬឈប់ស៊ីចំណីទាំងស្រុង ដោយសារមានអារម្មណ៍មិនស្រួល និងចុះខ្សោយកម្លាំង។
ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ ស្នាមដំបៅអាចរាលដាលកាន់តែធំ និងជ្រៅ បង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដល់រាងកាយរបស់អន្ទង់។
ការព្យាបាល និងការបង្ការ
ការព្យាបាលជំងឺរលាកស្បែកលើអន្ទង់ ចាំបាច់ត្រូវធ្វើឡើងឱ្យទាន់ពេលវេលា និងប្រកបដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីជៀសវាងការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺ។ វិធានការបង្ការ និងព្យាបាលជាទូទៅរួមមាន៖
(i) បង្កើនភាពស៊ាំការពាររាងកាយដល់អន្ទង់៖ កែលម្អគុណភាពទឹក និងរបបអាហារូបត្ថម្ភដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ជួយឱ្យអន្ទង់តស៊ូប្រឆាំងនឹងជំងឺផ្សេងៗ។
(ii) គ្រប់គ្រងគុណភាពទឹក៖ ធានាថាទឹកនៅក្នុងអាងចិញ្ចឹមមានភាពស្អាត មានអុកស៊ីសែនគ្រប់គ្រាន់ និងមិនមានសារធាតុពុលដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៃការឆ្លងជំងឺ។
(iii) បង្ការស្នាមរបួស៖ ជៀសវាងការធ្វើឱ្យអន្ទង់មានរបួសក្នុងអំឡុងពេលចាប់ ដឹកជញ្ជូន ឬផ្លាស់ប្តូរទឹក ពីព្រោះស្នាមរបួសនឹងក្លាយជាឱកាសសម្រាប់បាក់តេរីជ្រៀតចូល។
ដំណោះស្រាយបង្ការ និងព្យាបាលពិសេស
Glutaraldehyde មាននៅក្នុង Gluta S។ នេះគឺជាសារធាតុសរីរាង្គគ្មានពណ៌ មានក្លិនហឹរក្រហាយ ជាភ្នាក់ងារសម្លាប់មេរោគកម្រិតទូលាយ ដែលមានសមត្ថភាពសម្លាប់កោសិកាបាក់តេរីបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ សារធាតុសកម្មនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានខ្លាំងនោះទេ។ ដោយសារតែវាមានសមត្ថភាពរលាយបាត់ដោយជីវសាស្រ្តរហូតដល់ 95% យ៉ាងឆាប់រហ័ស (ជាពិសេសនៅក្នុងបរិស្ថានទឹកសាប <5mg/l) ដូច្នេះវាមិនបណ្តាលឱ្យមានការកកកុញជីវសាស្រ្តនៅក្នុងខ្លួនអន្ទង់នៅពេលប្រើប្រាស់ឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀត សមត្ថភាពរលាយក្នុងទឹកសាបបានល្អ ធ្វើឱ្យវាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់នៅពេលប្រើប្រាស់សម្រាប់អន្ទង់។
ការប្រើប្រាស់កម្រិត 20ml/m3 ទឹកសម្រាប់បង្ការជំងឺ និង 60-100ml/m3 ទឹកសម្រាប់ព្យាបាល នឹងជួយឱ្យអន្ទង់ឆ្លងផុតពីការភ័យខ្លាចនៃជំងឺ "រលាកស្បែក" ដំបៅ។ ជាមួយនឹងសារធាតុសកម្ម glutaraldehyde ផលិតផល Gluta S ត្រូវបាន និងកំពុងប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងគំរូចិញ្ចឹមអន្ទង់នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជួយសម្លាប់មេរោគ បន្សុតទឹក បង្ការ និងព្យាបាលជំងឺទាំងមុននិងអំឡុងពេលលែងកូនពូជចិញ្ចឹម។ លើសពីនេះទៅទៀត Gluta S ក៏ជួយកែលម្អគុណភាពទឹក កាត់បន្ថយសារាយក្នុងអាង និងសម្អាតបាក់តេរីលើឧបករណ៍ និងសម្ភារចិញ្ចឹមផងដែរ។
ការបង្ការជំងឺរលាកស្បែកតាមរយៈការគ្រប់គ្រងបរិស្ថានចិញ្ចឹម និងការបង្កើនភាពស៊ាំការពាររាងកាយដល់អន្ទង់ គឺជាវិធានការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពបំផុតដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឱ្យជំងឺរលាកស្បែកដំបៅរាលដាល។ ចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តវិធានការកែលម្អគុណភាពទឹក និងកាត់បន្ថយសម្ពាធស្ត្រេសដល់អន្ទង់ ដូចជាការបង្កើនអុកស៊ីសែនរលាយ គ្រប់គ្រងដង់ស៊ីតេចិញ្ចឹម និងធានាអនាម័យបរិស្ថានចិញ្ចឹម។
តើអ្នកយល់ថាចំណេះដឹងបច្ចេកទេសនេះមានប្រយោជន៍ទេ?
ចែករំលែកឥឡូវនេះ ដើម្បីជួយកសិករការពារជំងឺ និងគ្រប់គ្រងស្រះប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
